Endüstri 4.0'ın Temel Teknolojileri

Ana Sayfa Endüstri 4.0 İletişim
Document

SİBER GÜVENLİK

Fiziksel çevre ve bununla bağlantı süreçlerle ilgili bağlantılar kurabilen ve internet ortamında veri işleme ve veriye erişebilme sürecini sağlayabilen, birbiriyle ortak çalışan hesaplama varlıklarıdır. Veriler doğrudan elde edilebilir veya kontrol üniteleri sayesinde elde edilebilir. Üretimin fiziksel ve siber araçları bir araya gelir ve bu teknoloji sayesinde esas çıktı oluşana kadar geçen süreç gözlemlenerek hataların giderilebilmesi amaçlanır. Makinelerin zeki ve esnek yazılımlar kullanılarak uzaktan kontrolü sağlanabilir. Siber fiziksel sistemler (SFS), fiziksel ve işlemsel yani hesaplamaya dayalı süreçlerin birleşiminden oluşurlar. Bu sistemlerde donanım ve yazılımın yanı sıra diğer sistemlerden farklı olarak biyolojik yapılara dair bilgiler de bulunmaktadır.Siber fiziksel sistemlerde, fiziksel dünya ile siber uzay arasında haberleşme ağları aracılığı ile bilgi alışverişi yapılmaktadır. Fiziksel dünyada sensörler aracılığıyla alınan bilgiler (fiziksel algılama) bu ağlarla siber uzaya iletilir. Bilgilerin siber uzayda değerlendirilmesinden sonra alınan kararlar, tekrar fiziksel dünyaya iletilerek aktüatörler vasıtasıyla fiziksel dünyada eylemlere (aksiyonlara) dönüştürülür. Bu döngü haberleşme, hesaplama ve kontrol işlemlerinden oluşmaktadır. Haberleşmede kablosuz sensör ağları, mobil ağlar, RFID, IoT, internet ve uydu ağları kullanılmaktadır. Bu sayede bir fabrikadaki makinelerin uzaktan kontrolü gibi işlemler rahatlıkla yapılabilmektedir.2030’lu yıllarda 50 milyar IoT sisteminin anlık olarak haberleşeceği öngörülmektedir. Sistemlerin birbirine bağlanması, endüstriyel dijitalleşmede önemli bir niteliktir. Ancak bu aynı zamanda veri koruma açısından bir güvenlik sorununu temsil etmektedir. Bu veriler, doğrudan, harici bilgisayar korsanlığı saldırılarına karşı ve aynı zamanda, örneğin çalışan hatası veya yetkinlik eksikliğinden kaynaklanan kasıtsız veri sızıntılarına karşı güvence altına alınmalıdır. Siber güvenlik sorunu, işlevsel bir durum (elektrik ve gaz üretimi ve dağıtımı) için kritik olan altyapıların yanı sıra çevresel ve sağlık açısından tehlike riski olan altyapıların (kimya tesisleri, nükleer santraller vb.) yönetilmesi için özellikle önemlidir.Gelişen teknolojiyle birlikte her geçen gün farklı kaynaklardan büyük miktarlarda veri akışı olmaktadır. Günümüzde Terabayttan, Petabaytlara ulaşan veri hacminin kısa bir süre sonra Yottabaytlara ulaşması beklenmektedir. Verilerin değişim hızı, hacmi, çeşitliliği arttıkça karmaşıklığı da artmaktadır. Bunların yanı sıra verilerin doğruluğu, tutarlılığı, kalitesi, çoklu platformlardan elde edilip edilmediği, yapısı gibi veriye ilişkin bilgilerin de dikkatli bir şekilde analiz edilmesi gerekmektedir.İnsanlık tarihi insan hayatına yön veren önemli aşamalardan geçmiştir. Bu aşamalar çok farklı türde kategorilere ayrılmış olsa da temel de toplum yaşantısını etkileyen üç temel aşamaya ayrılabilir. İlki tarım toplumu, ikincisi sanayi toplumu ve üçüncüsü bilgi toplumudur. Hâlihazırda içinde bulunduğumuz bilgi toplumu, en geniş ağ olan “İnternetin” hayatımıza girmesiyle insan yaşantısında önemli değişikliklere yol açmıştır. Bankacılıktan, alışverişe, sağlık hizmetlerinden eğitime kadar tüm alanlar dijital dönüşüme sahne olmuştur. Bu süreci daha da hızlandıran ve siber-fiziksel sistemlerin ortaya çıkmasına neden olan diğer bir gelişme ise 4. Sanayi devrimi denilen Endüstri 4.0 sürecidir. Endüstri 4.0, birçok çağdaş otomasyon sistemini, veri alışverişlerini ve üretim teknolojilerini içeren kolektif bir terimdir. Endüstri 4.0 ile birlikte, endüstri sistemleri içeren sayısız unsurun geleceğin akıllı fabrikalarını ve imalat organizasyonlarını oluşturmak için internet iletişim teknolojileriyle etkileşime girdiği yeni bir devrim gerçekleşmektedir. Endüstri 4.0, akıllı siber-fiziksel sistemler ile kurulan akıllı fabrikaların bir vizyonudur.Üretimin hızlandırılması, verimliliğin artırılması ve insan gücünün azaltılarak otonom sistemlerin devreye alınması bu devrimin temel hedefleri arasında yer almaktadır. Üretim ve imalat alanında internetin öncülüğünde yüksek teknolojinin kullanımını hedefleyen bu kavram, kendi kendini yapılandırma, kendi kendini izleme ve kendi kendini iyileştirme gibi özerk özelliklere sahip akıllı sistemler tarafından üretilen üretim ekosistemlerinin oluşmasını sağlayacaktır. Ancak, bulut tabanlı tasarım ve üretim sistemleri, Nesnelerin İnterneti (IoT) ve Sosyal Ürün Geliştirme gibi ilgili teknolojiler, sayısız yeni değer yaratma fırsatı getirmeyi vaat eden yeniliklerden etkilenmektedir. Bununla birlikte, söz konusu İnternet teknolojileri, Endüstri 4.0 teknolojilerinin uygulayıcılarını kendine özgü benzersiz güvenlik ve gizlilik zorluklarıyla birlikte geleneksel siber güvenlik ve veri gizliliği sorunlarıyla karşı karşıya getirmiştir.Endüstriyel Nesnelerin İnterneti aydınlık bir geleceğe sahip olabilir. Ancak, siber güvenlik ve veri gizliliği sorunları, Endüstriyel IoT teknolojilerinin uygulayıcıları için büyük engeller oluşturmaktadır. Verimlilik, sürat, işlerlik gibi insan hayatına önemli katkılar sağlamakla birlikte, söz konusu siber güvenlik açıklıkları uygun şekilde değerlendirilmezse, Endüstri 4.0'ın gerçek potansiyeline asla ulaşılamayabilir. Endüstri 4.0 ile birlikte gelen dijitalleşme ile daha fazla cihaz birbiriyle birleşik çalışmakta ve sürekli haberleşmektedir. Diğer sanayi devrimlerinden farklı olarak Endüstri 4.0 yeni üretim yöntemleri sunmakla birlikte toplumsal yaşam, ekonomi, eğitim, iletişim, kamu hizmetleri vb. birçok alanda da değişim dalgası başlatmış ve tüm bu alanlarda siber güvenlik sorunlarını da beraberinde getirmiştir. Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) tarafından siber güvenlik; siber ortamı, kuruluşu ve kullanıcının varlıklarını korumak için kullanılabilecek araçlar, politikalar, güvenlik kavramları, güvenlik önlemleri, yönergeler, risk yönetimi yaklaşımları, eylemler, eğitim, en iyi uygulamalar, güvenceler ve teknolojilerin bütünü olarak tanımlanmıştır.